Παρουσίαση του βιβλίου της ιστορικού Τασούλας Βερβενιώτη “ Οι μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού 1946-1949”

Ο Σύλλογος Φίλων Μουσείου Εθνικής Αντίστασης Λάρισας σε συνεργασία με τις εκδόσεις Κουκίδα¨και το βιβλιοπωλείο ''Καλτσάς'' διοργανώνει εκδήλωση-παρουσίαση του βιβλίου της ιστορικού Τασούλας Βερβενιώτη “ Οι μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού 1946-1949”.

Την Τρίτη 24 Νοεμβρίου 2026 και ώρα 18:00 στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Λάρισας, Ιουστινιανού 42. 

Οι γυναίκες έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας (ΔΣΕ) κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου (1946–1949), αποτελώντας σημαντικό ποσοστό των δυνάμεών του.

Βασικά στοιχεία για τις μαχήτριες του ΔΣΕ

Ποσοστό συμμετοχής: Στις αρχές του 1949 το ποσοστό των γυναικών στον ΔΣΕ κυμαίνονταν μεταξύ 22% και 29%, ενώ σε ορισμένες περιοχές (όπως στην Κοζάνη) οι νέοι μαχητές και μαχήτριες αποτελούσαν τεράστιο μέρος του συνόλου.
 
Τρόπος ένταξης: Στην αρχή του Εμφυλίου (1946–1947), οι γυναίκες εντάσσονταν κυρίως ως εθελόντριες ή επειδή διώκονταν από τις κρατικές αρχές. Από το 1948 και έπειτα, λόγω των μαζικών επιστρατεύσεων από την πλευρά του ΔΣΕ, ο αριθμός τους αυξήθηκε ραγδαία.

Ρόλοι και δράση: Οι γυναίκες δεν περιορίστηκαν σε βοηθητικές εργασίες (όπως μαγειρεία ή νοσοκομεία), αλλά πολέμησαν στην πρώτη γραμμή, υπηρέτησαν ως Πολιτικοί Επίτροποι Πόλεων και Υπαίθρου, και συμμετείχαν ενεργά σε μάχες.

Κοινωνική επίδραση: Η παρουσία τους στα όπλα ανέτρεψε παραδοσιακά πατριαρχικά πρότυπα και έμφυλα στερεότυπα της ελληνικής κοινωνίας της εποχής, αποτελώντας ένα ριζοσπαστικό κοινωνικό φαινόμενο.

Το ζήτημα έχει αναλυθεί εις βάθος από την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη στο βιβλίο της Οι Μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού 1946-1949, το οποίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Κουκκίδα. Το βιβλίο εξετάζει την καθημερινότητα, την εκπαίδευση, την αφομοίωση και τη συλλογική μνήμη αυτών των γυναικών.


----------------------------------
(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Η τόσο μεγάλη συμμετοχή των γυναικών στον Δημοκρατικό Στρατο αποτέλεσε ένα ανατρεπτικό γεγονός για όλη την ελληνική κοινωνία, το οποίο ήταν δύσκολο να το κατανοήσει, να το ερμηνεύσει και να το εντάξει -ακόμα και σήμερα- στη συλλογιστική της. Ο στόχος αυτού του βιβλίου δεν είναι να εξιδανικεύσει τη δράση των μαχητριών του Δημοκρατικού Στρατού, αλλά να την καταγράψει, ώστε να την καταστήσει ορατή. Η ιστοριογραφία δεν διαθέτει πολλές αναπαραστάσεις γυναικών που συμμετείχαν σε ένοπλες εμφύλιες συγκρούσεις, γι΄ αυτό το εγχείρημα ήταν δύσκολο. Το 2000, μετά το Ψήφισμα 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, η έρευνα για τον ρόλο των γυναικών στους πολέμους έχει αρχίσει να αναπτύσεται. Ως γενικό συμπέρασμα θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι γυναίκες δεν είναι απλώς θύματα των πολέμων αλλά και φορείς κοινωνικής αλλαγής. 

Ποιος είμαι; Η ''επικοινωνία'' ήταν, είναι και θα είναι η ''ζωή'' μου. Η ανάσα μου στην σκοτεινιά.